Historia naszego regionu

Ta największa na Podkarpaciu partyzancka bitwa skoncentrowanych oddziałów AK należy ciągle do mało znanych. Kolejna jej rocznica stwarza możliwość przypomnienia tej bitwy oraz udziału w niej AK-wców z terenu naszego powiatu. Dobrą ilustracją sprawy może być fakt, że w podstawowej publikacji dotyczącej konspiracji AK na naszym terenie, to jest: "Gdzie Karpat Progi" autorstwa Antoniego Stańko, jedyną fotografią pokazującą zwarty oddział jest fotografia: Defiluje Kompania Brzeziny, prowadzona przez Feliksa Olecha ps. Fox.

Do zupełnie zapomnianych należy historia powojennej emigracji z terenu obecnego powiatu na Ziemie Odzyskane. Niewątpliwie ciekawym fragmentem tej historii jest powojenne osadnictwo na terenie Żuław. Do naszej Redakcji trafił Pan Stanisław Żurad - Wiceprezes Zarządu Towarzystwa Rozwoju Powiatu Nowodworskiego z prośbą pomocy przy poszukiwaniu "korzeni" tamtych sadników z lat 1945-1948. Wspomniane Towarzystwo zrealizowało projekt pt. "Poszukujemy korzeni na Podkarpaciu", w wyniku którego udało się zgromadzić pewne materiały dokumentujące tamtą historię. I tak z miejscowości Czarna Sędziszowska do wsi Rakońska i Sielnica wyjechały pociągami towarowymi wraz z dobytkiem całe rodziny, takie jak: Żurad, Świder, Ślodek, Bąk, Pipała, Porzuczek, Majka, Siwiec.

Teren obecnego Powiatu Ropczycko-Sędziszowskiego położony jest na styku Pogórza Karpackiego i Niziny Sandomierskiej. Przednie wzgórza zwane często Progiem Pogórza Karpackiego sprzyjały przemieszczaniu się plemion koczowniczych z zachodu na wschód. Od czasów historycznych ziemie te wchodziły w skład księstwa, a później województwa sandomierskiego. W wieku XIII te wioski oraz liczne na tym terenie grody stanowiły pogranicze z księstwami ruskimi. Do najstarszych wsi, historycznie wzmiankowanych należą: Konice z 1069 roku (obecnie przysiółek Wielopola), Lubzina z roku 1185, Sędziszów z 1212 roku, Ropczyce z 1254 roku, Glinik, Broniszów, Zagórzyce i Wiercany. Sytuacja ulega radykalnej zmianie po roku 1339, kiedy Król Kazimierz Wielki przyłącza do Polski Ruś Halicką. Kazimierz Wielki prowadził wielką akcję osadniczą. Z tego okresu mamy tzw. lokacje kazimierzowskie, które dokonywane były na prawie niemieckim, a często przy udziale niemieckich osadników, np. Wielopole i Nawsie. Powstało wówczas wiele nowych miejscowości: Góra Ropczycka, Iwierzyce, Budzisz, Gnojnica, Witkowice, Ostrów, Borek oraz Wielopole (Książęca Góra).  
Najstarszym miastem na terenie obecnego powiatu było Wielopole Skrzyńskie, którego historia sięga XI wieku, a więc czasów króla Bolesława Śmiałego. Przypuszczalnie na Stroszowej Górze powstał we wczesnym średniowieczu gród obronny, a później obok niego rozwinęła się osada. Prawa miejskie wieś otrzymała ok. 1348 roku jako Furstenberg (Książęca Góra).  Wówczas duże znaczenie miał szlak handlowy z Sandomierza na Węgry, prowadzony od Ropczyc wzdłuż doliny rzeki Wielopolki.  

Delegacja Stowarzyszenia Regionalnego Ziemi Ropczycko - Sędziszowskiej w dniach od 2 do 3 grudnia 2018 roku wzięła udział w obchodach rocznicowych we Wrocławiu. Uroczystości rozpoczęły się w niedzielę Mszą Świętą w kościele Garnizonowym p.w. Św. Elżbiety sprawowaną w intencji Ludwika Marszałka, Stanisława Dydo, Władysława Ciska i Jana Klamuta - żołnierzy AK i WIN oraz w intencji żyjących i zmarłych polskich żołnierzy II wojny światowej i drugiej konspiracji niepodległościowej. Po Mszy Świętej delegacje złożyły wiązanki kwiatów pod tablicą wewnątrz świątyni. W poniedziałek w auli XVII Liceum Ogólnokształcącego im. Agnieszki Osieckiej we Wrocławiu przy ulicy Tęczowej 60 odbyła się Konferencja pt. "Chcieli tylko wolnej Polski". Rozpoczął ją występ Grupy Artystycznej SAFO z Miejskiego Ośrodka Kultury w Dębicy. Następnie zaproszeni prelegenci mieli swoje wystąpienia.

12 listopada delegacja Stowarzyszenia Regionalnego Ziemi Ropczycko-Sędziszowskiej udała się do Mołotkowa na Ukrainie na Cmentarz z okresu I wojny światowej, gdzie spoczywają żołnierze Legionów Polskich polegli 29.10.1914 roku w bitwie pod Mołotkowem w boju z przeważającymi siłami rosyjskimi (w tym 14 legionistów z Ropczyc). Odmówiliśmy modlitwę i zapaliliśmy znicze. Została także pobrana symboliczna garść ziemi. Przypomnijmy najważniejsze fakty o bitwie pod Mołotkowem:
Grupa Taktyczna gen. K. Trzaski-Durskiego (późniejsza II Brygada Piechoty Legionów) rozpoczęło 29 października 1914 atak na nadciągające jednostki rosyjskie. 4 batalion 2 pp Leg pod dowództwem kpt. B. Roi dotarł w walkach do centrum Mołotkowa, gdzie został zatrzymany i zmuszony do odwrotu. Oddziały 2 i 3 ppLeg, w sile ok. 6 tys żołnierzy, bez broni maszynowej, walczyły z przeważającymi siłami Rosjan - 12 batalionów piechoty (ok. 15 tys żołnierzy), wspierane przez 16 dział i 24 karabiny maszynowe. Rosjanie przedarli się na tyły legionistów, zagrażając ich okrążeniem. Po wycofaniu się i przeprawie przez Bystrzycę, legioniści zajęli pozycje w Pasiecznej i pod Zieloną. Polacy stracili w walkach poległych ok. 200 legionistów i ok. 300 rannych. 400 dostało się do niewoli. Rosjanie stracili ok. 100 zabitych, kilkuset rannych i jeńców. Polacy zostali częściowo rozproszeni i ci którzy zdołali uniknąć niewoli, wracali jeszcze przez kilka dni do swoich pododdziałów. Walki pod Mołotkowem zostały upamiętnione na Grobie Nieznanego Żołnierza w Warszawie, napisem na jednej z tablic w okresie II RP i po 1990 r.: „MOŁOTKÓW 29 X 1914”.

Dyżury aptek

 

W tym tygodniu

16.09.2019 - 23.09.2019

dyżur całodobowy pełni apteka:

Ropczyce:

ul. Piłsudskiego 26

tel. (17) 22-12-204

 

 

Pogoda