(foto. Starostwo) Przywracanie właściwego miejsca „żołnierzom wyklętym” (WiN), to ważne zadanie w procesie odzyskiwania przez Polaków tożsamości Narodowej. Nasz powiat ma dwie znaczące postacie z kierownictwa krajowego WiN: ppłk Ludwika Marszałka „Zbroja” z Brzezin oraz kpt Karola Chmiela z Zagorzyc. Zarząd Powiatu podjął inicjatywę odrestaurowania rodzinnego domu Karola Chmiela w Zagorzycach i utworzenia w nim Izby Pamięci. Powiat Ropczycko-Sędziszowski dotychczas wydatkował na ten cel 80 000 zł: zakupiono działkę, wykonano do niej dojazd oraz parking przy drodze powiatowej. W 2021 roku Powiat chciałby przystąpić do robót budowlanych w zakresie odbudowy samego budynku w którym urodził się bohater. W bieżącym roku Samorząd Województwa Podkarpackiego wesprze finansowo tę inwestycję kwotą 60 000 zł. Trwają starania pozyskania dofinansowania tego projektu z innych źródeł. W odnowionym budynku będzie oczywiście możliwość szerszego zaprezentowania historii walki o niepodległość Ojczyzny, w pierwszych latach po zakończeniu II wojny. Przypomnijmy krótko postać kpt Karola Chmiela.
Urodził się w rodzinie chłopskiej, syn Antoniego i Katarzyny z Charchutów. Świadectwo dojrzałości uzyskał w Gimnazjum im. Króla Władysława Jagiełły w Dębicy, a dyplom magistra prawa na UJ w Krakowie. Ukończył Kurs Podchorążych Rezerwy Piechoty 6 Dywizji w Krakowie. Po ślubie z Ireną z Suchodolskich, córką znanego malarza Włodzimierza, zamieszkał w Wojsławiu pod Mielcem, gdzie żona była kierownikiem szkoły powszechnej i do września 1939 r. pracował w samorządzie miejskim w Mielcu. Po wybuchu II wojny Karol wraz a żoną powrócił do Zagorzyc i włączył się w konspiracje ZWZ-AK. W roku 1942 awansował do stopnia podporucznika AK, a w 1945 – porucznika. Walczył w BCh, był komendantem powiatowym BCh w Dębicy. W akcji „Burza” został ciężko ranny. Po wyleczeniu zamieszkał w Swoszowicach koło Krakowa, gdzie pracował w spółdzielczości i działał w PSL (Mikołajczyka). Od września 1945 rozpoczął działalność konspiracyjną w WiN na obszarze południowo-wschodnim, od stycznia 1947 był członkiem kierownictwa IV ZG WiN. Sprawował funkcję kierownika wydziału „informacji”. Był współautorem bardzo ważnego Memoriału do ONZ w 1946 (który informował opinię międzynarodową o terrorze stalinowskim w Polsce, po roku 1945),był doradcą politycznym prezesa WiN Łukasza Cieplińskiego. Aresztowany 12 grudnia 1947 w Krakowie i osadzony w więzieniu mokotowskim. Po trzyletnim ciężkim śledztwie, podczas którego był wielokrotnie torturowany, m.in. przez Józefa Różańskiego, został 14 października 1950 wraz z sześcioma towarzyszami broni oraz członkami IV Zarządu Głównego WiN-u (Józefem Batorym, Franciszkiem Błażejem, Łukaszem Cieplińskim, Mieczysławem Kawalcem, Adamem Lazarowiczem, Józefem Rzepką) skazany przez Sąd Rejonowy Warszawa (ława pod przewodnictwem płk Aleksandra Wareckiego) skazany na śmierć. Został stracony nad ranem 1 marca 1951 roku.
W więzieniu napisał piosenkę na melodię „Czerwonych maków”: „Czy widzisz te mury czerwone, to grozy i kaźni jest dom …”.
(opr. SW)
